درمان ریشه

مقدمه:
Endodontic treatment یا درمان ریشه (endo به معنی داخل و dont به معنی دندان) در زبان رایج به آن روت کانال هم می گویند، زمانی وارد عمل می شود که پالپ دندان دچار عفونت یا التهاب شده باشد. اگر دندان دچار پوسیدگی های عمیق شده یا در اثر ضربه های شدیدی ترک خورده، شکسته و دچار آسیب ریشه شود، فرد نیازمند درمان ریشه خواهد بود. به طور خلاصه درمان ریشه فرایندی است که در آن ریشه ملتهب یا عفونی از پالپ دندان خارج شده و داخل پالپ با مواد مخصوص پر می گردد. متاسفانه این افراد مستعد مبتلا به بیماری های مرتبط با لثه نیز هستند. برای فهمیدن بهتر این مسائل، بهتر است ابتدا واژه پالپ دندان (dental pulp) را بررسی کنیم.
آناتومی پالپ دندان:
پالپ دندانی به طور کلی شامل عروق خونی، اعصاب و بافت همبندی است. این بافت شامل میزان زیادی از عروق خونی است که به طور اختصاصی خون و مواد غذایی را برای اعصاب دندان فراهم می کنند. ازین رو به آن قلب دندان هم می گویند. در شکل زیر تمامی قسمت های دندان از جمله pulp را مشاهده می کنید.
آناتومی پالپ دندان
  • پوسیدگی عمیق دندان:
به واسطه باکتری ها ایجاد شده. در اثر عفونت، التهاب ایجاد می شود که به این شرایط پولپیتیت می گویند. در اثر التهاب و عفونت اعصاب دندان درگیر شده و به درد شدیدی می انجامد که حتی ممکن است منتهی به مرگ عصب دندانی نیز شود.
  • ترک خوردگی دندان (cracked tooth):
ترک خوردگی های ریز تاج دندان می تواند محلی برای ورود باکتری به پالپ باشد که در پی آن ممکن است عفونت ایجاد گردد.
  • ضربه هایی که منجر به شکستن دندان می شود (traumatic injury):
ممکن است در این شرایط پالپ دندان نمایان شود. همچنین ممکن است به عروق خونی و اعصاب دندان آسیب برسد.

علائم نشانه های که بعد از دیدن آنها نیاز به درمان ریشه وجود دارد؟

  • درد:
    – درد در حین گاز زدن یا جویدن غذا که بر اثر فشار روی دندان ایجاد میشود.
    – درد دحین نوشدن مواد سرد یا گرم که بر اثر حرارت ایجاد می گردد.
    – درد خودبه خودی و پایدار
  • تورم: بزرگ شدن سطح لثه به شکل جوش های سرسفید یا سفت که به طور کلی به آبسه معروف اند.
باید اشاره کرد که در برخی موارد بعضی دندان هایی که نیاز به درمان ریشه دارن، هیچ کدام از علائم ذکر شده را ندارند. در اینجا اهمیت ویزیت شدن مداوم توسط دندانپزشک به چشم می خورد.
روش های کلینیکی برای تشخیص نیاز به درمان ریشه:
استفاده از دستگاه x_ray مهمترین راه تشخیصی در این افراد می باشد که با آن از ریشه های دندان عکس گرفته شده و به راحتی می توان بین پالپ سالم و بیمار تمییز قائل شد.
پروسه درمانی روت کانال:
  • مرحله اول: بیحسی موضعی تزریقی که تمام فضای اطراف دندان را در بگیرد. اگر پالپ دندانی به طور کامل ملتهب باشد، دارای درد فراوانی بوده و فرایند بی حسی آن مدتی طول می شد.
  • مرحله دوم: قرار دادن یک محافظ روی دهان بیمار(dental dam) به منظور ایزوله کردن دندان مورد نظر، جلوگیری از ورود باکتری ها و اجزای خارجی به داخل دهان.
  • مرحله سوم: به وسیله ایجاد حفره ای در دندان (به واسطه لیزر یا مته)، به ریشه دندان دسترسی پیدا می کنیم.
  • مرحله چهارم: بافت ها و ریشه مرده از محفظه پالپ بیرون آورده می شود. این کار وه واسطه ابزارهایی در سایز های مختلف انجام می گیرد.
  • مرحله پنجم: کانال به وسیله مواد ضد عفونی کننده تمیز می شود. در این فرایند از موادی مانند سدیم هیپوکلراید استفاده می شود.
  • مرحله ششم: کانال ها با ابزارهای انعطاف پذیری شکل می گیرند تا به آنها اجازه دهند که با مواد پرکننده، پر شوند. کانال ها دوباره شسته می شوند.
  • مرحله هفتم: مواد پرکننده کامال انتخاب شده و به طور دقیق در کانال قرار داده می شوند. در این فرایند از مواد ترموپلاستیک که در ه انعطاف پذیرند و هم مقاوم به ئما هستند استفاده می شود. این مواد می توانند موقتی یا دائمی باشند.
  • مرحله هشتم: در نهایت یک ماده پر کننده روی مواد قبلی قرار گرفته که به صورت دائمی بر روی دندان خواهد مانند. سپس اگر نیاز باشد، دندانپزشک معالج دندان را پر خواهد کرد.
    ممکن است بعد از این پروسه، دندانپزشک برای جلوگیری از هرگونه عفونت جدید، آنتی بیوتیک تجویز کند.
    در نهایت نتیجه کار را در شکل زیر مشاهده می کنید.
درمان ریشه